6- باورهای حقیقی:‌ ویرجینیا ولف. ای‌کاش این کتاب را وقتی 14 ساله بودم می‌خواندم، تا کمک‌حال سال‌های پایانی نوجوانی‌ام باشد.

7- سومین کرانه‌ی رود: داستان کوتاهی از روسا. هربار می‌خوانم منقلبم می‌کند.

8- همه می‌میرند: سیمون دوبوار. به جمله‌ای که در مقدمه بود ایمان آوردم: همه می‌میرند، اما پیش از آن زندگی می‌کنند.

9- میهمانی خداحافظی: میلان کندرا. یاد گرفتم، به اندازه‌ی افکارمان گناهکاریم و نه به اندازه‌ی رفتارمان.

10- قابوسنامه و بوستان سعدی . هر دو را با هم در این شماره از من بپذیرید.

بعد از نوشتن پست قبلی رفتم سراغ کتابخانه‌مان و دیدم غیر از کتاب‌هایی که از کتابخانه‌ام کم شده است در کمال تاسف کتاب‌هایی به کتابخانه‌مان اضافه شده است.

نه به خدا قصد دزدی نداشتم. الان توضیح می‌دهم. کتاب‌ یکی از دوستانم را ندادم چون دلم می‌خواست خودش از من بخواهد و این بابی شود برای دیدار دوباره. او هم برای انتظار من پیغام فرستاد که کتابهایش را برایش بفرستم و من همچنان منتظرش ماندم تا الان که دیگر تاریخ مصرف آن روابط گذشته است و کتاب‌ را برایش خواهم فرستاد. کتاب دیگر را هم به جان خودم چندبار خواستم به صاحبش برگردانم و گفت: نه، فعلا بماند پیشت تا بعد.

می‌دانم عذرهای بدتر از گناه آوردم.

همین هفته کتابخانه‌مان را مرتب می‌کنم.

در وبلاگ «توکای مقدس» با یک بازی آشنا شدم که شما را هم به آن بازی دعوت می‌کنم، از این قرار که: ده کتاب «اثرگذار» روی زندگی‌تان را نام ببرید.  

 لیست من شامل کتاب‌های زیر است:

۱- شازده کوچولو: مثل هر کسی که این کتاب را خوانده و اثر گرفته است، من هم این کتاب اثرگذارترین کتابی است که خوانده‌ام. 

۲- پاپیون: تلاش بی‌وقفه و آزادی و آزادی و آزادی. نمی‌دانم چند نفر احساس من را نسبت به این کتاب دارند، چون دور و برم کسی را ندیدم که این کتاب را خوانده باشد. 

۳- مجموعه‌ی کارلوس کاستاندا و دون خوان (هر کتاب نام جداگانه‌ای دارد اما کل مجموعه ماجراهای واقع بین این دو شخصیت است) : آن سالی که خواندمش ۱۹ سالم بود. همه‌ی «بودم» را «نابود» کرد و هر چه برایم «نابوده» بود، «بود» کرد. 

۴- برف‌های کلیمانجارو: ارنست همینگوی، نویسنده‌ی محبوب من است، اما این کتابش که فیلم هم شده است، جمله‌ی طلایی‌ای برای من داشت که این روزها در کتاب‌های موفقیت و ... با این عبارت دیده می‌شود که اول ببین نردبانت را به کدام دیوار تکیه داده‌ای؟ بعد از آن بالا برو. در برف‌های کلیمانجارو مثالش پلنگی است که سر از قله‌ی کوهی درآورده و مرده است و می‌گویند: که او به اشتباه بوی طعمه را تشخیص داده و تا آنجا بالا رفته و همانجا مرده است. وقتی خواندمش مدام مسیری که می‌روم را بازبینی می‌کنم تا مطمئن شوم بوی طعمه هنوز در این مسیر می‌آید و آیا این همان‌چیزی است که من می‌خواستم؟ و درس دوم این که نویسنده نمی‌تواند از توی اتاق خوابش صحنه‌ی جنگ را بنویسند، باید برود و داخل ماجرا قرار بگیرد. و من دیدم که نه فقط نویسندگی، که هیچ کاری را نمی‌شود، بیرون گود ایستاد و توصیف و نتیجه‌گیری کرد.

۵- داستان بی‌پایان: میکائیل آلنده. خواندن این کتاب را به همه‌ پیشنهاد می‌کنم. به من یاد داد که هر چیزی یک جور دیگر هم ممکن است اما آن یک جور دیگر خودش داستان دیگری است. زندگی هر کسی داستانی است که  خودش می‌سازد و هیچ چیز از پیش‌تعیین‌شده‌ای ندارد، فقط بستگی به تخیل تو دارد. 

5 تای دیگر را وقت دیگری می‌نویسم. 

چون الان غم این که کتاب‌هایی که نام بردم از کتاب‌خانه‌ام کم شده است، دارد مرا می‌کشد. 

پاپیون و برف‌های کلیمانجارو و کاستاندا کتاب‌های قرضی بودند که برگرداندم. کاشکی کتاب‌های من را هم برمی‌گرداندند.

به علی می‌گویم: این که می‌گویند: ایرانی‌ها و آلمانی‌ها هر دو از نژاد آریایی هستند، را شنیده‌ای؟ اصلا این آلمانی‌ها به ایرانی‌ها هیچ ربطی ندارند، ببین ما هر جنس خوبی که در خانه‌مان داریم، از کلیه‌ی لوازم برقی بگیر تا مایع ظرفشویی و همین درزگیر پنجره‌مان آلمانی است. که یکیشان را هم ایرانی‌ها نتوانسته‌اند به آن کیفیت بسازند. 

علی می‌گوید: نژاد ایرانی و آلمانی هر دو آریایی هستند و خیلی هم به هم مربوطند. اینطوری که آنها تولید می‌کنند و ما مصرف می‌کنیم!

به نظر علی، می‌بایست فقط تحت عناوین «داستانک» و «روزنامه» یادداشت بنویسم و بقیه‌ی موضوعات را در دل «روزنامه» جا بدهم. 

با نظرش مخالفتی ندارم، اما هنوز توانایی‌اش را ندارم. 

خود علی سابقه‌ی چهار سال روزنامه‌نویسی دارد. چه بسیار کسان دیگر که بیشتر نوشته‌اند و بیشتر خوانده‌اند. اما من اول راهم و اصلا تصمیم ندارم، در جا بزنم، قطعا اگر بتوانم کاری را خوبتر انجام بدهم، به جمله‌ی «همینه که هست» قناعت نمی‌کنم و بهترش می‌کنم.

هر کس بخواهد نویسنده شود، خبره‌ها نصیحتش می‌کنند که زیاد مطالعه کند. 

علی هم به من می‌گوید: وبلاگ خوب زیاد بخوان تا بتوانی خوب وبلاگ بنویسی.  

یکی از وبلاگ‌های خوبی که پیدا کرده‌ام و همیشه از خواندنش لذت می‌برم، وبلاگ «توکای مقدس» است که نویسنده‌اش توکا نیستانی است. واقعا روان و جذاب می‌نویسند و در جملاتش یک طنز همیشگی جریان دارد، به طوری که وقتی از پای کامپیوتر بلند می‌شوم، هنوز لبخند روی لبم است. حتی وقتی در طول روز مشغول کار هستم و یاد قسمتی از وبلاگش می‌افتم بی‌اختیار  دوباره آن لبخند ظاهر می‌شود. 

از همان مسیری که رفته بودیم، باغ‌وحش، این بار رفتیم پارک ارم. 

علی از دیدن منظره‌ی زیر می‌گوید: دلم می‌خواهد در کهنسالی‌ام یک حیاط بزرگ داشته باشم تا نوه‌هایم بتوانند در آن بدوند و بازی کنند. (آرزو بر جوانان عیب نیست)!

مثل همیشه علی بیشتر از بچه‌هایش ذوق کرد. 

 شما هم بیایید.

من و حوا داخل واگن مجاور هستیم.  

ما خانواده‌ی قانعی هستیم و از همین امکانات موجود بهره می‌بریم و خوش می‌گذرانیم و منتظر نمی‌شویم تا امام زمان ظهور کند. اما...

پارک ارم نه چمن خوبی دارد و نه آسفالت مناسبی. چراغ‌های وسایل برقی تنها زیبایی آن‌جا است. فروشگاه‌های مواد غذایی، خوراکی‌های یکسان و غیرمتنوعی دارند، که با ذائقه‌ی سلامتی ما سازگار نیست. (سوسیس و کالباس و چیپس و پفک و نوشابه). 

باز هم علی می‌گوید: اگر بسپارند دست بخش خصوصی ... 

نمی‌دانم مگر پارک ارم هم دولتی است؟

شنیده‌اید می‌گن: خوشی زده زیر دلش؟ 

حکایت بابای من است که هوس کرده برگرده ایران! 

از سرزمین کفار مستمری می گیرد، آنقدر که برای پرداخت اجاره‌خانه و قبض‌ها و خوراک و پوشاک و یک زندگی بدون بَرج کافی باشد.  

دو تا جراحی روی زانویش انجام داده‌اند و الان کشکک‌های زانوی هر دو پایش مصنوعی است. حتی ردی هم از جای بخیه‌ها پیدا نیست، پولش را تمام و کمال بیمه داده است. 

چون اسمش در کامپیوتر جزو از کارافتاده‌ها وارد شده است، ماهانه یک نفر می‌آید و خانه‌اش را رفت و روب می‌کند.  

در خیال برای خودش برنامه‌ریزی کرده است که می‌آید ایران و یک خانه اجاره می‌کند (منظورش آپارتمان نیست، خانه‌ی حیاط‌دار می‌خواهد) و یک ماشین می‌خرد و یک کارگاه هم اجاره می‌کند و چندتا کارگر استخدام می‌کند و با آشنایی‌هایی که از سابق دارد، دوباره سفارش کار مبل‌سازی می‌گیرد و خودش بالای سر کارگرها می‌ایستد و آنها کار می‌کنند و همه با هم به خوبی و خوشی زندگی می‌کنند! 

یکی بگه چطوری می‌شه از خواب بیدارش کنم؟ و برگشتن به ایران رو از سرش بیرون کنم؟ 

نمی‌داند در این مملکت «امام زمان» حقوق یک مهندس لازمه تا فقط پول ماهیانه‌ی داروهایش را پرداخت کند، بقیه‌ی خیالاتش که احتیاج به پول «شهرام جزایری» دارد.

مامانم می‌گفت: انقدر که من کار دارم، خر کار نداره!  و من تو دلم می‌گفتم: شلوغش می‌کنه، اون فقط برنامه‌ریزی نداره. 

صبح بعد از این که خانه را مرتب می‌کنم که خود این کلی کار است و برای توصیفش فقط یک کلمه می‌گوییم: قُندواری^۱، تا بچه‌ها بیدار نشده‌اند باید کارهای آشپزخانه را هم انجام بدهم وگرنه دیگر انجامشان می‌ماند تا وقتی که دوباره بچه‌ها بخوابند. 

دیگر می‌ماند کارهای عقب‌افتاده‌ای مثل گردگیری، مرتب کردن کتابخانه، مرتب کردن کمد لباس‌ها، مرتب‌کردن اسباب‌بازی‌ها و ... که هر وقت بچه‌ها خوابند و قندواری و کار آشپزخانه را انجام داده باشم می‌توانم به آنها برسم. خیلی اوقات هم نمی‌رسم و اهمیتی هم نمی‌دهم، چون تا مرتب می‌کنم، علی به هم می‌ریزد.

اما وقتی که بچه‌ها بیدار می‌شوند، به دو سری پوشک، و دو سری شستن دست و صورت و مرتب کردن موها و دو سری صبحانه باید رسیدگی کنم.

بعد نوبت جمع کردن رختخواب‌هاست. 

حالا می‌توانم خانه را جاروبرقی بکشم.

بعد از جاروبرقی نوبت ناهار دادن به بچه‌هاست. 

بعد از ناهار باید یک بار دیگر قندواری کنم و دوباره جاروبرقی بکشم.

البته این میان مروا هر وقت اراده کند باید شیرش بدهم. هر نوبت کمتر از نیم ساعت نیست و در بیشترین زمان رکورد سه ساعت و چهل و پنج دقیقه را به نام خودش ثبت کرده است که وقتی از کنارش بلند شدم، تنم خواب رفته بود.  

شستن یک روز در میان توالت و آشپزخانه را هم دارم.  

شستن یک روز در میان لباس‌ها هم هست که بعد از شستن، جمع کردن و اتوکشی می‌خواهد. 

روز سخت، روزی است که نوبت حمام رفتنمان هم باشد. با سرعت در حوله پیچیدن بچه‌ها که سرما نخورند و لباس پوشاندنشان قبل از این که از حوله بجهند بیرون، یک طرف، خشک کردن موهایشان یک طرف.

قفس مرغ‌عشق‌ها هم هست که آب و دانه‌ی هرروزه می‌خواهند و تمیز کردن هفته‌ای یک بار. 

یاد گرفته‌ام تلفن را بکشم و گرنه به هیچ کاری نمی‌رسم! 

خوردن ویتامین بچه‌ها اگر چه به نظر میاد کار ۲۰ ثانیه باشد، اما چون باید طی مراسم بازی و شوخی و جدی و دعوا انجام شود، ۵ دقیقه‌ای وقت می‌گیرد و بعد برای نیم ساعت اعصاب هر سه نفرمان خرد است. 

این وسط مراسم کتاب‌خواندن و نقاشی کشیدن و راه به راه قاطی بازی بچه‌ها بپر بپر کردن و ... را هم دارم، البته به من که خیلی می‌ چسبد و کلی انرژی می‌گیرم، اما حسابی نفسم را می‌گیرد. توضیح دادن کارتون‌ها و توضیح دادن هر سوالی که حوا می‌پرسد و مرتب کردن پارچه‌ای که مروا مثل شال می‌اندازد دور گردنش و شرکت در بازی حوا و سلام و احوالپرسی و ... هم یکی از دیگر کارهایی است که تعطیلی ندارد. 

 برنامه‌های کودک شبکه‌های ایرانی و خارجی را نگاه می‌کنیم و این وسط یک سر به شبکه‌ی خبر می‌زنم و یک پرس اخبار گوش می‌کنم. تلویزیون را روی شبکه‌ی ماهواره‌ای luxe یا Ritmo یا TvMonde می‌گذارم و به کارهایم می‌رسم. 

کامپیوتر را روشن می‌کنم و یک صفحه مطلب توی وبلاگم می‌نویسم و چند تا وبلاگ مورد علاقه‌ام را سر می‌زنم و یک جستجوی همیشگی توی گوگل و بعد کامپیوتر را به بچه‌ها واگذار می‌کنم تا با سی‌دی‌هایشان سرگرم باشند. حالا تلفن را وصل می‌کنم! همیشه هم بلافاصله زنگ می‌خورد و یکی از آن طرف خط می‌پرسد: شما معلومه کجایین؟ شاید کسی کار واجبی داشته باشد! 

تا بچه‌ها مشغول کامپیوتر یا کارتون هستند، شام می‌پزم.

این وسط چند باری هم نوبت تعویض پوشک بچه‌هاست. گاهی هم کار به تعویض لباس می‌کشد.  

اگر کاری هم بیرون از خانه باشد که مربوط به من باشد، آن روز را با بیرون رفتن از خانه به همراه بچه‌ها شروع می‌کنم. کارهایی مثل رفتن به بانک یا دکتر یا کارهای اداری‌ای که علی نه حوصله‌شان را دارد و نه وقتش را! یا خریدهایی که علی سهوا! همیشه فراموششان می‌کند و از لیست خرید جامی‌اندازد. حتی با بچه‌ها می‌روم بازار سرچشمه و زیتون و سرکه‌شیره و آبلیموی تازه و ... می‌خرم.

اگر چه کارهای زیادی به نظر نمیاد ولی کلی وقت و انرژی از من می‌گیرد، دلم می‌خواد برای خودم هم وقت بگذارم، برای همین هم موقع خستگی در کردن!، قالی می‌بافم یا معرق کار می‌کنم یا قلاب‌بافی یا خیاطی و گاهی هم همه را با هم انجام می‌دهم و قبل از آمدن علی، تمام آثارش را جمع می‌کنم تا صدای شوهرم در نیاید! که البته در می‌آید! 

خلاصه همه‌ی کارها را تا قبل از آمدن علی تمام می‌کنم و یک بار دیگر قندواری و جاروکشی. 

علی که می‌‌آید، اول کانال تلویزیون را عوض می‌کند و بعد شام می‌خواهد و بعد میوه می‌خواهد و اگر پیش بیاید که با ما حرف بزند، فقط درباره‌ی اخبار فوتبال و سیاست و وبلاگ داستانک حرف می‌زند و گاهی هم برای ابراز پدرانگی‌اش سر بچه‌ها داد می‌زند که از رویش! بلند شوند و بروند جای دیگری بازی کنند. 

اما از این که می‌بیند هنوز روی تلویزیون خاک نشسته است و من هیچ کاری ندارم و همین‌طوری بی‌خودی نشسته‌ام کنارش و تلویزیون نگاه می‌کنم یا کتاب می‌خوانم، لجش در می‌آید و یک لیست می‌دهد دستم تا خیلی از خانه‌نشستن و بی‌کاری خسته نشوم! 

خلاصه این که نمی‌داند من دارم خستگی روزانه را از تن به در می‌کنم و فکر می‌کند من بی‌کار و بی‌عار نشسته‌ام و از فرط بی‌کاری وقتم را با کارهای عبثی مثل قالی‌بافی و معرق و خیاطی و ... پر می‌کنم و از آنجایی که خیلی به فکر من است یک لیست جدید از کارهای بیرون و درون خانه جلویم می‌گذارد و جالب این جاست که فردا شبش سراغ آن لیست را می‌گیرد تا مطمئن شود همه را انجام داده‌ام و توانسته است من را سر کار بگذارد و جلوی بطالت من را بگیرد.  

البته دیگران هم به من ایراد می‌گیرند که تو بهتر است خانه‌ات مثل برگ گل تمیز باشد و یا مثل آیینه برق بزند، اما من فقط کارهایی را می‌کنم که می‌توانم. راستش فقط کارهایی را می‌توانم که می‌خواهم. یعنی همان «خواستن، توانستن است» اگر کار دیگری می‌خواهید به لیستم اضافه کنید، اول آن را برایم خواستنی کنید.

من که از روزگار خودم راضی هستم، هرچند اگر دیگران راضی نباشند!

۱- به لهجه‌ی گرگانی یعنی: مرتب کردن خانه

حکایت ازدواج بعضی‌ها «از هول حلیم افتاد توی دیگ آش» است. برای این که زودتر از خانه‌ی پدرسالارانه‌ی پدری بیرون بیایند، می‌روند خانه‌ی مردسالارانه‌ی شوهر. 

نه اشتباه نکنید، من جزو آنها نیستم. 

حکایت ازدواج من «با ..ن افتاد توی عسل» است. فقط من به جای «عسل» افتادم توی «کندوی عسل». عسلش بیش‌تر و ناب‌تر بود، ولی کلی نیش خوردم. 

هنوز هم جای نیش‌ها درد می‌کند!

دلم برای بابام که دور از شهر و یار و دیار، تنهاست می‌سوزد. به قول خودش حتی کسی نیست که وقتی بیدار می‌شود بهش سلام کند. 

بچگی‌هایم خیلی عزیز دل بابایم بودم. 

موقع جداییشان به دلیلی که نه مامانم و نه بابام هرگز نفهمیدند، ماندن با مامانم را انتخاب کردم و حسابی حال بابایم گرفته شد. خیلی روی من حساب می‌کرد. باورش نمی‌شد که تنهایش بگذارم. 

بعد از جداییشان از بین حرف‌های مامانم چیزهای جدیدی می‌شنیدم که هیچ وقت از بابایم ندیده بودم اما طلاقش را برایم موجه نمی‌کرد، آنهم بعد از بیست سال زندگی! 

به خوبی و خوشی از هم جدا شدند، برای مامانم تولد گرفتیم و چند شب بعدش دیگر مامان خانه نبود. نوزده سال از طلاقشان می‌گذرد و هنوز برای روز زن و برای روز پدر به هم زنگ می‌زنند! روز تولد همدیگر به هم زنگ می‌زنند. اما حاضر نیستند با هم زندگی کنند. حتی وقتی مامان به هر دری می‌زد تا بتواند با بچه‌هایش از ایران برود، حاضر نشد تا از رانت بابا استفاده کند و اقامت به شرط ازدواج مجدد با بابا را رد کرد. 

این روزها که بچه‌هایم عزیز دل بابایشان هستند، هر وقت از دست علی از کوره در می‌روم به خودم و بابام فکر می‌کنم و این که از نظر من بابام بهترین و دوست‌داشتنی‌ترین مرد روی زمینه ولی از نگاه مامانم؟!

 دیده‌اید این مامان‌ها همچین که می‌بینند داری می‌روی چایی بریزی، می‌گویند: حالا که پا شدی، چایی هم بیاور. یا همچین که می‌بینند می‌خواهی اتاقت را گردگیری کنی و مرتب کنی، می‌گویند: یک دستی هم به اتاقت بکش! خلاصه همان کاری را که می‌خواهی انجام بدهی در قالب دستور تکرار می‌کنند، همچین که لجت می‌گیره و دلت می‌خواد از آن کار منصرف شوی و بروی یک کار دیگر بکنی. 

علی از همان مامان‌هاست. وقتی از قزوین آبغوره و گردو و رب و عدس و ... می‌آوریم. می‌گوید: تقسیم کن و به فلانی هم بده. 

بهش می‌گم: تا نگفته بودی می‌خواستم همین کار را بکنم. اما حالا شاید ندهم. 

می‌گه: خب بگو: «خودم هم همین تصمیم رو داشتم، چه تفاهمی!» چرا لجت در میاد؟ 

البته حق با علی هم هست، اما چی می‌شه، اگر بگذاره من لذت خودسرانه کار خوب کردن را بچشم؟

رفتارهای خوبی مثل این که وقتی کسی گرسنه است جلویش غذا نخوریم یا وقتی کسی بی‌بضاعت است، از وسایلی استفاده نکنیم که فخرفروشانه باشد، خلاصه دل کسی را نسوزانیم و دل کسی را آب نکنیم، وقتی دیکته می‌شود، آن هم از طرف حکومت، لج من یکی را که حسابی در می‌آورد. به خصوص وقتی کسی توی خیابان به حوای ۵/۲ ساله‌ می‌گوید: ماه رمضان است و در خیابان آب‌میوه نخور! قراره زحمت به بهشت رفتن یکی دیگه رو حوا بکشه؟ خب اگر اینقدر سختتونه که روزه بگیرید و از آبمیوه خوردن یک بچه دهنتون آب میفته بنشین خونه‌تون و نیا بیرون. 

در یک محیط کاملا سترون، که هیچ مردی نمی‌تواند چشمش به هیچ زنی بیفتد، هیچ روزه‌داری، نمی‌تواند چشمش به هیچ غذایی بیفتد و ... می‌خواهند آزمایش پس بدهند و به بهشت بروند!

برای این که روزه‌داران عزیز به زحمت نیفتند، دیگران باید تظاهر به روزه‌داری کنند.  

تظاهر به روزه‌خواری بد است اما تظاهر به روزه‌داری نه؟ 

وقتی که بچه بودم، می‌رفتیم لموک^۱ خانه‌ی دایی‌ام، باغی که استخر داشت و کلی درخت و پروانه و سنجاقک و یه عالمه قورباغه! 

یک پسری^۲ بود که سنجاقک‌ها را شکار می‌کرد و در هر دستش یک سنجاقک می‌گرفت و آنها را آنقدر به هم نزدیک می‌کرد تا با هم دعوا کنند. طی این جنگ یکی سر آن یکی را می‌خورد. بعد آن که زنده می‌ماند را رها می‌کرد که بپرد. 

اما بال‌های سنجاقک برنده بین انگشتان پسر همیشه آسیب می‌دید و دیگر توانایی پریدن نداشت، گاهی هم طی جنگ آنقدر آسیب می‌دید که دیگر نمی‌توانست بپرد. 

همیشه از دیدن برنامه‌ی نود و فردوسی‌پور^۳ یاد آن پسربچه‌ی تخس می‌افتم.  

نمی‌دانم امشب مدیرعامل قبلی استقلال را می‌خواهد به جان کی بیندازد! 

باید همه‌ی برنامه‌های شب تلویزیون تمام شود بعد برنامه‌ی نود شروع شود تا ببینیم که چه می‌کند. وقتی هم که برنامه‌اش شروع می‌شود، با خداست که کی تمام شود، صاحب که ندارد! 

علی حسابی از برنامه‌ی نود و به‌خصوص از فردوسی‌پور دفاع می‌کند و معتقد است بیست‌میلیون! تماشاچی دارد و بهترین برنامه‌ی تلویزیون است و اگر در هر زمینه‌ای یک برنامه مثل نود داشتیم، چنین می‌شد و چنان می‌شد. انگار الان که در فوتبالمان برنامه‌ی نود داریم، فوتبالمان چه شده است؟ 

می‌گوید: این برنامه تابوها را شکسته است، مسئولین را پاسخگو کرده است، کمک به شفاف‌سازی کرده است و ... 

من می‌گویم: فردوسی‌پور را پولدار، فوتبالیست‌ها را پر رو، مسئولین را بی‌آبرو، بچه‌هایم را بی‌خواب کرده است و من را هم بی‌شوهر!

۱- روستایی در شمال 

۲- پسرخاله‌ی دختردایی‌ام 

۳- درد و بلای مزدک میرزایی بخورد توی سرش

این بنایی درس‌های زیادی به من داد از جمله این که همچنان مصرم که چه اشکالی دارد اگر زنی  علاقه و توانایی‌اش را دارد، برود دانشگاه و رشته‌ی فنی بخواند. 

البته خودم هرگز این کار را نخواهم کرد، ترجیح می‌دهم بروم کلاس «توربافی» و یک شوهر خوب تور کنم و وردستش مدام استانبولی گچ درست کنم، بدهم و او هم مدام بگوید: بجنب، الان گچ سفت می‌شه! 

وقتی که بچه بودم نیمه‌ی ماه رمضان ـ تولد امام حسن مجتبی ـ مصادف بود با سی و یکم شهریور و من به دنیا آمدم. 

مامانم سر سفره‌ی سحری دردش می‌گیرد و می‌برندش بیمارستان و ساعت هفت و بیست دقیقه‌ی صبح متولد می‌شوم و از آن روز به بعد، سال به دو بخش «قبل از میلاد» و «بعد از میلاد» تقسیم می‌شود! 

قبل از میلاد تابستان و بعد از میلاد زمستان است¹.  

1- ماه‌های تیر و مرداد و شهریور تابستان و ما بقی سال زمستان است. 

علی طی یک عملیات کاملا ناجوانمردانه، درست فردای اتمام بنایی که خانه را گند برداشته بود، مادرش را به افطار دعوت کرد خانه‌مان و من مجبور شدم با قدرت چند اسب بخار خانه را تمیز کنم. 

در عوض مادرشوهرم طی یک عملیات کاملا جوانمردانه، خواست که من فقط چایی دم کنم و افطاری را با خودش آورد، آش شله‌قلمکار، سبزی‌خوردن، خرما، نان سنگک تازه ... حتی پرسید: کره و پنیر هم بیاورم؟ 

وقتی که بچه بودم در کوچه‌ی ما دو همسایه بودند که هر دو در یک خانه‌ی دو طبقه روی سر هم زندگی می‌کردند و دو سر از بی‌نهایت بودند، شوهر پایینیه، نمازخون، شوهر بالاییه، عرق‌خور.

شوهر پایینیه، ماه‌رمضون‌ها می‌آمد و زنگ همسایه‌ها را برای سحری می‌زد تا خواب نمانند.^۱ شوهر بالاییه، زنگ همسایه‌هایی که ازش سیم گرفته بودند را می‌زد تا تلویزیونشان را روشن کنند و فیلم ویدئویی‌ جدیدی را که گرفته بود، با هم ببینند.^۲ روزها زن‌هایشان در آشپزخانه‌ی مشترک(!) ناهار می‌پختند و با هم می‌خوردند و بچه‌هایشان با هم بازی می‌کردند.  

حتی یک بار وقتی دختر بالاییه مریض بود و هر دو تا شوهرها به دنبال یک لقمه نان بودند و در اصل خانه‌شان مرد نداشت، نصف شب آمدند دنبال بابام تا ببردشان بیمارستان. 

پایینی‌ها هیچ‌وقت از این که تو چرا «یالا» نمی‌گی میای غیرتی! نمی‌شدند و بالایی‌ها هم از این که چرا زن و بچه‌ی لخت من را که در حمام دچار گازگرفتگی شده بودند نجات دادی، غیرتی(!) نمی‌شدند.  

الان در ساختمان ما همسایه‌هایی هستند^۱ که آنقدرها هم با هم اختلاف فرهنگی ندارند، (لااقل از تعداد دیش‌های ماهواره‌ی روی پشت‌بام که چنین برمی‌آید) اما حتی به هم سلام هم نمی‌کنند، فامیلی همدیگر را هم نمی‌دانند که وقتی مهمانی زنگ را اشتباه می‌زند، بتوانند راهنمایی کنند که زنگ کدام طبقه را بزند. 

در عوض سر این که چرا وقتی زن من با مردٍ شما حرف می‌زند به جای این که مرد شما جوابش را به خودم بدهد به زنم جواب می‌دهد و سر این که چرا بالکنتان را سقف زده‌اید و اگر دزد^۳ بیاید روی سقف بالکن^۳ شما می‌تواند زن من را ببیند غیرتی(!) می‌شود. حتی سر این که لوله‌ی فاضلاب گرفته است برای هم ۱۱۰ خبر می‌کنند.

 ۱- ما هم جزوشان هستیم.

۲- قدیم‌ها کار متداولی بوده است. 

۳- قدیم ها ویدئو غیرقانونی بود.  

۴- اگر دزد زمانی بیاید که آنها خانه باشند، قاعدتا نمی‌ایستد زن او را نگاه کند، فرار می‌کند.

۵- بالکن رو به حیاط خلوت طبقه‌ی دوم که بین سه دیوار محصور است و ضلع چهارم مشرف به دیوار بدون پنجره‌ی یک ساختمان ۶ طبقه‌ است.

با متروی خط تهران ـ صادقیه بروید و ایستگاه اکباتان پیاده شوید، باغ‌ وحش ارم در چند قدمی‌تان است. 

بچه‌های من که خیلی از دیدن حیوانات لذت بردند، اما به نظر نمی‌آمد که حیوانات از این که ما  در قفس ببینیمشان لذت ببرند.